Hittegolven en ATEX: wanneer de omgevingstemperatuur de veiligheidsmarge verkleint

De meeste mensen associëren een hittegolf met hittestress voor medewerkers of een hogere koelvraag van installaties. Binnen explosieveiligheid heeft langdurige warmte echter nog een andere, vaak onderschatte invloed. Hogere omgevingstemperaturen kunnen de procescondities veranderen en daarmee ook het explosierisico.

Veel Ex-apparatuur wordt geselecteerd op basis van een maximale omgevingstemperatuur (Ta of Tamb), bijvoorbeeld 40 °C, 55 °C of 60 °C. Wanneer installaties worden blootgesteld aan direct zonlicht, kan de oppervlaktetemperatuur van een behuizing aanzienlijk hoger worden dan de gemeten luchttemperatuur. Vooral donkere Ex d-, Ex e- en Ex t-behuizingen kunnen tientallen graden warmer worden dan de omgevingslucht.

Daar blijft het niet bij. Hogere temperaturen beïnvloeden ook de eigenschappen van brandbare vloeistoffen. De dampspanning neemt toe, waardoor meer brandbare damp vrijkomt. Bij opslagtanks, pompen, laad- en losstations en procesinstallaties kan hierdoor de emissie groter worden dan waarmee tijdens de oorspronkelijke gevarenzonering rekening is gehouden.

Ook ventilatie verandert tijdens een hittegolf. In veel bedrijven worden deuren geopend om de werkruimte te koelen. Dat lijkt logisch, maar hierdoor kunnen luchtstromen volledig veranderen. Een lokale bronafzuiging die onder normale omstandigheden goed functioneert, kan door gewijzigde luchtstromen minder effectief worden. De explosieve atmosfeer gedraagt zich dan anders dan tijdens de oorspronkelijke risicoanalyse.

In de foodindustrie speelt nog een extra effect. Organische stoffen zoals meel, zetmeel, suiker, melkpoeder en cacao drogen verder uit wanneer de lucht warmer en droger wordt. Daardoor kan meer fijn stof ontstaan, terwijl tegelijkertijd stofwolken gemakkelijker worden gevormd tijdens transport, doseren of reinigen.

Daarom is een hittegolf niet alleen een meteorologisch verschijnsel, maar ook een moment waarop procesveiligheid opnieuw aandacht verdient. Een actuele risicoanalyse kijkt niet uitsluitend naar de geclassificeerde Ex-gevarenzone, maar ook naar veranderende procescondities, ventilatie, emissies en de werkelijke omgevingstemperatuur van de apparatuur.

De vraag die iedere ATEX-specialist zich tijdens warme zomerdagen zou moeten stellen is dan ook niet: “Hoe warm wordt het buiten?”, maar “Blijft mijn installatie onder deze omstandigheden nog steeds binnen de uitgangspunten van de oorspronkelijke risicobeoordeling?”

⸻

Afsluitende vraag voor LinkedIn

Heeft uw organisatie tijdens een hittegolf aanvullende controles op Ex-installaties, ventilatie en procescondities, of gaat u ervan uit dat de oorspronkelijke risicoanalyse altijd geldig blijft?

https://exquintia.com/nl/

Hashtags

#ATEX #Explosieveiligheid #ProcessSafety #IEC60079 #IECEx #FoodIndustry #Chemie #SEVESO #RiskAssessment #IndustrialSafety