De Kst-waarde: misschien wel de meest verkeerd begrepen waarde binnen ATEX
“Wat is de Kst-waarde van jullie product?”
Het is een vraag die tijdens ATEX-projecten regelmatig wordt gesteld. Vrijwel direct volgt dan de conclusie: “Hoe hoger de Kst, hoe gevaarlijker het stof.”
Maar klopt dat eigenlijk wel? Niet helemaal.
De Kst-waarde is geen maat voor de kans dat een explosie ontstaat. Ook zegt zij niets over hoe gemakkelijk een stof ontsteekt. De Kst-waarde beschrijft uitsluitend hoe snel de druk tijdens een stofexplosie oploopt wanneer een explosie eenmaal heeft plaatsgevonden onder gestandaardiseerde laboratoriumomstandigheden.
Met andere woorden: de Kst-waarde zegt iets over de hevigheid van de explosie, niet over de kans dat deze ontstaat.
Dat onderscheid is belangrijk. Een stof met een relatief lage Kst-waarde kan een extreem lage minimale ontstekingsenergie (MIE) hebben en daardoor veel eenvoudiger ontsteken dan een stof met een veel hogere Kst-waarde. Andersom kan een stof met een zeer hoge Kst-waarde juist lastig te ontsteken zijn, maar wanneer de explosie eenmaal plaatsvindt, ontwikkelt deze zich zeer krachtig.
In de praktijk zie ik regelmatig dat bedrijven uitsluitend naar de Kst-waarde kijken bij het beoordelen van explosierisico’s. Daarmee ontbreekt een groot deel van het verhaal. Een goede risicobeoordeling kijkt juist naar de combinatie van eigenschappen, zoals de minimale ontstekingsenergie (MIE), de minimale explosieconcentratie (MEC), de minimale ontstekingstemperatuur van de stofwolk en de stoflaag (MIT), de maximale explosiedruk (Pmax), de deeltjesgrootte, het vochtgehalte en uiteraard de procesomstandigheden.
De Kst-waarde is bovendien geen vaste eigenschap van een materiaal. Zij wordt beïnvloed door onder andere de deeltjesgrootte, de vorm van de deeltjes, het vochtgehalte en de wijze waarop het stof zich in de lucht verspreidt. Hetzelfde product kan daardoor onder verschillende omstandigheden een andere Kst-waarde laten zien.
Daarom is de Kst-waarde geen mysterieuze veiligheidsindex en zeker geen zelfstandige maat voor explosieveiligheid. Het is één parameter binnen een veel groter geheel van explosie-eigenschappen.
De vraagstelling zou eigenlijk moeten zijn; “Welke explosie-eigenschappen bepalen gezamenlijk het risico van dit proces?”
https://exquintia.com
Bronnen:
* NEN-EN 1127-1:2019+A1:2021 – Explosieve atmosferen – Explosiepreventie en -beveiliging – Deel 1: Basisbegrippen en methodologie. * NEN-EN-ISO/IEC 80079-20-2 – Explosive atmospheres – Material characteristics – Test methods for combustible dusts. * IEC 60079-0:2024 – Explosive Atmospheres – Part 0: Equipment – General requirements. * IEC 60079-14:2024 – Explosive Atmospheres – Part 14: Electrical installations – Design, selection and erection. * Eckhoff, R.K. – Explosion Hazards in the Process Industries, 3rd Edition, Gulf Professional Publishing. * Bartknecht, W. – Explosions – Course, Prevention, Protection, Springer.
Hashtags:
#ATEX #Explosieveiligheid #ProcessSafety #Procesveiligheid #DustExplosion #Stofexplosie #IgnitionHazard #MIE #ChemischeIndustrie #FoodIndustry #Pharma #RiskAssessment #IEC60079 #EN1127 #Engineering #SafetyEngineering #ExplosionProtection #IndustrialSafety #Exquintia #IECEx