ATEX-inspecties van installaties, equipment en documentatie

In veel bedrijven wordt een ATEX-inspectie nog te beperkt gezien als een rondgang door de fabriek. Er wordt gekeken of apparatuur een Ex-label heeft en of er zichtbare schade aanwezig is. Dat is onvoldoende.

Juist bij Ex-installaties zitten kritische afwijkingen vaak in details: verkeerde kabelwartels, ontbrekende afdichtingen, beschadigde behuizingen, niet-afgedopte invoeren, onvoldoende aarding, gewijzigde componenten, onduidelijke markeringen of apparatuur die niet past bij de zone.

Een inspectie moet daarom verder gaan dan aanwezig of niet aanwezig. De installatie moet worden beoordeeld in relatie tot de zone-indeling, het Explosieveiligheidsdocument, de toegepaste beschermingswijzen en de feitelijke bedrijfsomstandigheden.

Exquintia inspecteert doelgericht. De inspectie wordt afgestemd op het risico, de installatie, de zone, de beschikbare documentatie en de vraag van de opdrachtgever.

De inspectie kan betrekking hebben op elektrische en niet-elektrische installatiedelen, afhankelijk van de opdracht en scope.

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar losse componenten, maar vooral naar de samenhang tussen apparatuur, montage, omgeving en documentatie.

• Ex-markering, EPL, categorie, gasgroep, stofgroep en temperatuurklasse
• geschiktheid van apparatuur voor de aanwezige zone
• kabelwartels, blindpluggen, afdichtingen en invoersystemen
• behuizingen, deksels, pakkingen, schroefdraad en mechanische conditie
• potentiaalvereffening, aarding en elektrostatische beheersing
• IP-bescherming, stofindringing en vervuiling
• temperatuurbelasting, stoflagen en hete oppervlakken
• mechanische ontstekingsbronnen zoals wrijving, impact, lagers en riemen
• intrinsiek veilige circuits, scheiders, bekabeling en lusdocumentatie
• overdruksystemen, gasdetectie, ventilatie en beveiligingsfuncties
• documentatie, certificaten, tekeningen, inspectieregisters en onderhoudshistorie

Een ATEX-installatie kan in het veld goed lijken, maar toch onvoldoende aantoonbaar zijn. Zonder correcte documentatie ontbreekt het bewijs dat apparatuur geschikt is, correct is geselecteerd en volgens de juiste uitgangspunten wordt beheerd.

Daarom beoordeelt Exquintia ook de documentatie achter de installatie. Denk aan certificaten, EU-conformiteitsverklaringen, datasheets, Ex-registers, inspectieplannen, zoneringstekeningen, EVD, onderhoudsinstructies, intrinsiek veilige lusberekeningen, kabelgegevens en wijzigingsdocumentatie.

Wanneer documentatie ontbreekt of niet aansluit op de installatie, ontstaat een kwetsbare situatie. Niet alleen technisch, maar ook bij audits, verzekeringsvragen, interne veiligheidsbeoordelingen of toezicht.

Niet elke inspectie hoeft even diep te zijn. Afhankelijk van het doel kan worden gekozen voor een visuele inspectie, een nauwkeurige inspectie of een gedetailleerde inspectie.

Een visuele inspectie is geschikt om zichtbare afwijkingen te herkennen zonder hulpmiddelen of demontage. Dit kan nuttig zijn als eerste beoordeling of periodieke controle.

Een nauwkeurige inspectie gaat verder en gebruikt waar nodig hulpmiddelen om gebreken vast te stellen die niet direct zichtbaar zijn. Denk aan beter beoordelen van montage, kabelinvoeren, bevestigingen, beschadigingen en omgevingsinvloeden.

Een gedetailleerde inspectie is de meest diepgaande vorm en kan demontage of openen van behuizingen omvatten wanneer dat veilig en toegestaan is.

Exquintia stemt het inspectieniveau af op het doel: nulmeting, periodieke inspectie, oplevering, herinspectie, auditvoorbereiding of beoordeling na wijziging.

Een inspectie is noodzakelijk wanneer een Ex-installatie nieuw wordt opgeleverd, periodiek moet worden beoordeeld, is gewijzigd of wanneer er twijfel bestaat over de staat van apparatuur en documentatie.

Inspectie is ook zinvol wanneer een bedrijf te maken krijgt met een audit, verzekeringsvraag, incident, bijna-incident, onderhoudsachterstand, onbekende apparatuurhistorie of een verouderd EVD.

Bij uitbreidingen, vervanging van componenten, aanpassingen aan bekabeling, wijziging van zone-indeling of introductie van nieuwe stoffen moet opnieuw worden beoordeeld of de installatie nog passend en aantoonbaar veilig is.

Een inspectie heeft pas waarde wanneer de uitkomst uitvoerbaar is. Daarom werkt Exquintia met concrete bevindingen. Een afwijking wordt niet alleen beschreven, maar gekoppeld aan de mogelijke betekenis voor explosieveiligheid.

Zo ontstaat een rapport waarmee HSE, technische dienst, maintenance, engineering en management daadwerkelijk kunnen werken.

• wat is aangetroffen
• waarom dit relevant is
• welke normatieve of technische eis geraakt wordt
• hoe ernstig de afwijking is
• welke vervolgstap nodig is
• of herstel, nader onderzoek of documentatieaanvulling vereist is

Exquintia combineert kennis van ATEX, IEC 60079-14, IEC 60079-17, IEC 60079-19, ISO 80079-36/37, NPR 7910 en industriele praktijk.

Daardoor wordt niet alleen gekeken naar losse componenten, maar naar de betrouwbaarheid van de installatie als geheel.

De kracht zit in de combinatie van veldinspectie en dossierbeoordeling. Een wartel, motor, sensor of kast wordt beoordeeld binnen zijn context: zone, stof- of gasgroep, temperatuurklasse, beschermingswijze, onderhoudstoestand en bedrijfsomgeving.

Het doel is een inspectie die standhoudt bij kritische vragen en tegelijk praktisch bruikbaar is voor herstel en beheer.

Deze dienst is geschikt voor bedrijven met Ex-installaties in de chemische industrie, foodindustrie, farmacie, waterzuivering, biogas, recycling, houtverwerking, laboratoria, pilot plants en technische productieomgevingen.

Denk aan installaties met motoren, sensoren, schakelkasten, verlichting, junction boxes, gasdetectie, pompen, transporteurs, filters, silo's, mengers, ventilatoren, afzuiginstallaties, acculaadruimten en procesapparatuur in of nabij ATEX-zones.

Na uitvoering beschikt u over een duidelijk inspectierapport met concrete bevindingen, prioriteiten en praktische vervolgstappen.

U weet welke installatiedelen voldoen, waar afwijkingen aanwezig zijn, welke documentatie ontbreekt en welke maatregelen nodig zijn om de ATEX-status aantoonbaar te verbeteren.

Een goede inspectie voorkomt dat verborgen afwijkingen jarenlang blijven bestaan. Zij maakt zichtbaar of de installatie nog past bij de zone, het gebruik en de eisen die aan explosieveiligheid worden gesteld.